De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha, Miguel De Cervantes Saavedra (ISBN 90-253-0638-1, Athenaeum-Polak & Van Gennep)

Eindelijk, in het Cervantes jaar (2016, 400 jaar na zijn dood) heb ik de avonturen van Don Quichot dan toch uitgelezen.   Deel 2 welteverstaan want deel 1 had ik al eind 2000 uit.   Mijn hoofd had toen dringend behoefte aan een pauze na ruim 600 pagina’s halfgare onzin.   Deel 2 las vlotter maar al bij al was het lezen van dit boek eerder een opgave dan ontspanning.   Eigenlijk heb ik het enkel uitgelezen omdat het een “klessik” is (de eerste grote Europese roman), mensen er enthousiast over zijn, ik er dus veel van verwachtte, op een bepaald moment zo ver was dat ik hem gewoon wou uitlezen om het achter de rug te hebben, stiekem hopend dat de goede grappen toch nog zouden komen.   Helaas, het heeft niet mogen zijn maar uit is hij wel.   Ik hield om te beginnen al niet van het concept waarin Cervantes zich voorstelt als vertaler van een door een Moorse kroniekschrijver opgetekend waargebeurd verhaal.   Dit geeft geregeld aanleiding tot het onderbreken van het verhaal om over de methodiek en drijfveer van de Moorse schrijver uit te wijden, of om totaal niet terzake doende zijsprongen te maken in het verhaal.   Alsof er niet al genoeg geouwehoerd wordt in dit boek.   Resultaat was dat ik telkens weer uit de leefwereld van Don Quichot gerukt werd en het boek kon mij dan ook niet meer echt boeien.   Het is misschien hilarisch bedoeld maar ik kon er niet echt mee lachen, net zomin eigenlijk als met het overgrote deel van Don Quichot’s lotgevallen.   Af en toe ontlokte het verhaal wel een glimlach aan mijn lippen en een keer of 2 heb ik zelfs hardop gelachen maar er was dan ook 1200 pagina’s kans dat dit wel eens zou kunnen gebeuren.   Don Quichot en Sancho zijn eerder tragische dan komische figuren.   Ze hebben wel een doldwaze spreekstijl en 90% van het boek bestaat uit dialogen vol gebeuzel tussen Don Quichot en Sancho, de ene sprekend in hoogdravende, prachtige volzinnen, de andere antwoordend met een niet terzake doende aaneenschakeling van spreekwoorden, vermoeiend.   Mijn taalgevoel zal wel niet genoeg ontwikkeld zijn om het allemaal te appreciëren en naar waarde te schatten om me zodanig te laten meeslepen door het virtuoze taalgebruik dat ik het gebrek aan verhaal en emoties voor lief zou hebben genomen.   Want er wordt in dit boek enkel oeverloos gezeverd door hoofdpersonages die verblind zijn door waanbeelden en daardoor allerlei onheil over zich heen krijgen.   De andere personages in het boek blinken enkel uit in hun onverzadigbare drang naar leedvermaak en beleven een opperste plezier aan het kostelijke gekout van Sancho.   Cervantes schreef zijn boek naar verluid als reactie op al de onzin die te boek stond in de ridderromans van zijn tijd.   Wie meer verwacht van een boek dan dit alles wil ik aanraden om zich eerst even gode aan te bevelen alvorens de lektuur aan te vatten.   Misschien is de les dat je niet voor niets 1200 pagina’s lang kan lachen met het leed van een ander.